09 Hyd 2026

Mae Trafnidiaeth Cymru (TrC) a Network Rail yn ymuno unwaith eto i ddiogelu seilwaith rheilffyrdd, gyda'r Swyddfa Dywydd yn rhagweld mwy o siawns o amodau gwlypach a gwyntog na'r arfer yr hydref a'r gaeaf hwn.

Mae rhagolygon hirdymor diweddaraf y Swyddfa Dywydd yn dangos mwy o debygolrwydd o dywydd ansefydlog trwy ddiwedd yr hydref a dechrau'r gaeaf, gydag El Niño ymhlith nifer o batrymau tywydd byd-eang a allai ddylanwadu ar amodau ledled y DU. 

Gall cyfnodau o law trwm gynyddu'r risg o lifogydd, yn enwedig ar ôl haf poeth, sych pan fydd tir caled yn gallu amsugno glaw sydyn, tra gall gwyntoedd cryfach ddod â choed a malurion eraill i lawr. Mae Network Rail a TrC yn paratoi ar gyfer yr heriau tymhorol ehangach hyn ochr yn ochr ag effaith fwy cyfarwydd dail sydd wedi cwympo ar y rheilffordd.  

Er mwyn helpu i gynnal gwasanaethau prydlon a dibynadwy, mae TrC yn cymryd camau cynnar drwy gyflwyno newidiadau amserlen yr hydref dros dro wedi'u targedu ar lwybrau dethol o ddydd Sadwrn 10 Hydref i ddydd Gwener 4 Rhagfyr 2026.  

Anogir teithwyr i wirio cyn iddynt deithio gan y bydd rhai gwasanaethau yn gadael ychydig funudau yn gynt na'r arfer. Gwelodd y newidiadau amserlen dros dro hyn yn yr hydref welliannau sylweddol mewn prydlondeb yr hydref diwethaf, gan gyfrannu at ostyngiad o 45% mewn oedi sy'n gysylltiedig â'r hydref ar y llinell rhwng Wrecsam a Bidston a gwelliant o 233% ar linell Dyffryn Conwy.   

Ochr yn ochr ag amserlen ddiwygiedig rhagweithiol, mae llwybr Network Rail Cymru a'r Gororau yn defnyddio pedwar trên triniaeth arbenigol* a fydd yn trin mwy na 54,400 milltir o drac, ar draws 224 o gylchedau ar lwybrau allweddol sy'n clirio gweddillion dail o'r rheilffyrdd a helpu trenau i redeg yn fwy dibynadwy. 

Yn ogystal, mae Network Rail wedi cynnal uwchraddiadau draenio wedi'u targedu mewn lleoliadau yr effeithir arnynt dro ar ôl tro gan lifogydd a bydd ganddynt 10 Tîm Ymateb yr Hydref pwrpasol yn barod i ymateb i amodau sy'n newid. Am y tro cyntaf, mae 10 gorsaf dywydd hefyd wedi'u gosod ar draws llwybr Cymru a'r Gororau, gan ddarparu data tywydd lleol amser real i helpu timau i ymateb yn gynharach a lleihau tarfu ar deithwyr. 

Ochr yn ochr â mesurau ar ochr y trac, mae TrC yn cryfhau gwytnwch y fflyd gyda turn olwyn newydd yn depo Treganna. Yn ystod y adegau pan mae dail yn disgyn, gall dail cywasgedig ffurfio haen llithrig ar y rheilffordd, gan leihau gafael ac achosi i olwynion trên lithro. Gall hyn greu mannau gwastad ar olwynion, gan effeithio ar y traciau a chysur teithwyr. Mae turnau olwynion yn dileu'r mannau gwastad hyn trwy ailbroffilio'r olwynion, gwella dibynadwyedd, lleihau'r amser y mae trenau yn ei dreulio allan o wasanaeth a darparu teithiau llyfnach i gwsmeriaid. 

Mae'r cyfleuster newydd yn rhan o fuddsoddiad o £2.5 miliwn yn Nhreganna ac yn dilyn agor turn olwyn newydd yng Nghaergybi yn gynharach eleni.  

Dywedodd Colin Lea, Cyfarwyddwr Cynllunio a Pherfformiad Trafnidiaeth Cymru: "Er bod y newidiadau hyn i'r amserlen yn gymharol fach, maent yn chwarae rhan bwysig wrth ein helpu i ddarparu gwasanaeth mwy dibynadwy a chyson yn ystod misoedd yr hydref, pan fydd trenau'n cael eu heffeithio fwyaf gan dail.   

"Eleni, rydym wedi gallu cynnwys y newidiadau hyn mewn cynllunwyr teithiau 12 wythnos ymlaen llaw, gan roi mwy o rybudd i gwsmeriaid fel y gallant gynllunio eu teithiau yn hyderus. Rydym hefyd wedi gweithio'n galed i leihau tarfu ar wasanaethau, gan osgoi cael gwared ar arosfannau gorsafoedd yr ydym yn gwybod eu bod yn achosi llawer o anghyfleustra i'n cwsmeriaid."   

"Ochr yn ochr â gweithio'n agos gyda Network Rail, mae'r mesurau hyn yn ein helpu i leihau oedi, gwella dibynadwyedd a chadw cwsmeriaid i symud yn ddiogel trwy gydol cyfnod yr hydref."   

Dywedodd Martin Taylor, Prif Swyddog Seilwaith Network Rail Cymru a'r Gororau: "Drwy gynllunio'n gynnar, defnyddio'r wybodaeth weithredol a thywydd ddiweddaraf, a gweithio'n agos gyda phartneriaid yn y diwydiant, gallwn reoli diogelwch, risg, lleihau aflonyddwch a chadw gwasanaethau i redeg yn ddibynadwy drwy gydol cyfnod yr hydref.   

"Rydym yn ceisio gwella ein galluoedd yn barhaus, gan wneud mwy o ddefnydd o ddata a thechnoleg a arweinir gan ddeallusrwydd i gefnogi ein penderfyniadau. Mae hyn yn ein helpu i addasu i batrymau tywydd sy'n newid a pharatoi ar gyfer heriau yn y dyfodol".   

Ychwanegodd Sarah Davies, Pennaeth yr Amgylchedd ac Ynni'r Swyddfa Dywydd: "Mae El Niño yn un o nifer o ffactorau sy'n gallu dylanwadu ar dywydd y DU. Er bod ei effaith ar y DU yn llai uniongyrchol nag mewn rhai rhannau eraill o'r byd, gall gynyddu'r tebygolrwydd o amodau gwlypach yn ystod diwedd yr hydref a dechrau'r gaeaf. Fodd bynnag, dim ond un o nifer o yrwyr atmosfferig ar raddfa fawr sy'n dylanwadu ar batrymau tywydd yn y DU. 

Mae rhagolwg tymor hir diweddaraf y Met Office yn awgrymu mwy o debygolrwydd o amodau gwlypach a gwyntocach na'r cyffredin yn ystod diwedd yr hydref a dechrau'r gaeaf. Mae'r arwydd cyffredinol hwn yn cyd-fynd â'r dylanwad y byddem fel arfer yn ei ddisgwyl gan El Niño. Mae rhagolygon tymhorol yn nodi'r patrymau tywydd mwyaf tebygol dros gyfnod o sawl mis, yn hytrach na rhagweld yn union pryd neu ble y gallai effeithiau ddigwydd. 

"Gyda mwy o debygolrwydd o gyfnodau o dywydd ansefydlog ar adegau, mae'n bwysig bod teithwyr, cymunedau a busnesau yn cadw i fyny â'r rhagolygon diweddaraf ac unrhyw rybuddion tywydd a gyhoeddwyd gan y Swyddfa Dywydd fel y gallant wneud penderfyniadau gwybodus a chynllunio ymlaen llaw pe bai tywydd garw yn effeithio ar eu hardal."  

Mae Trafnidiaeth Cymru a Network Rail yn annog cwsmeriaid i gynllunio ymlaen llaw, gwirio eu taith a gweld y wybodaeth ddiweddaraf am yr amserlen yn trc.cymru neu ar ap TrC.